• BartekB
  • Opublikowano:
  • Wyświetlono: 10142

Dla kogo zachowek? Sprawdź, czy Ci się należy

Ojciec Internauty zostawił testament, w którym do spadku powołał jedynie drugie dziecko. Czy w takim wypadku pominiętemu w testamencie dziecku spadkodawcy przysługuje zachowek?


ODPOWIEDŹ PRAWNIKA

Roszczenie o zapłatę zachowku powstaje, gdy uprawniony nie otrzymał go w innej postaci niż powołanie do spadku. Nadto uprawnieni do zachowku mogą być także spadkobiercy dochodzący do dziedziczenia, jeżeli ich udział w spadku nie pokrywa należnego im zachowku.

Zgodnie z  art. 991 par. 1 kodeksu cywilnego (zwanego dalej k.c.) uprawnieni do zachowku są:

- małżonek
- zstępni (np. dzieci spadkodawcy)
- rodzice spadkodawcy

Warunkiem prawa do zachowku w przypadku wyżej wskazanych osób jest to, aby były one uprawnione do dziedziczenia z ustawy. Zgodnie z art. 931 par. 1 k.c. dziecko dziedziczy z ustawy po zmarłym rodzicu, zatem należy mu się zachowek.

Nie są uprawnione do zachowku:

- osoby  uznane za niegodnych,
- osoby, które zrzekły się dziedziczenia,
- osoby wydziedziczone przez spadkodawcę,
- małżonek, który został wyłączony od dziedziczenia w trybie art. 940 k.c.

Wysokość zachowku

Zachowek odpowiada wartości połowy lub dwóch trzecich udziału spadkowego, który przypadłby uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym. Prawo do dwóch trzecich udziału spadkowego mają tylko osoby małoletnie lub trwale niezdolne do pracy.

Obliczając wysokość zachowku ustalamy czystą wartość spadku tj. od aktywów odejmujemy długi spadkowe. Nie uwzględniamy jednak zapisów i poleceń, choć stanowią one długi spadkowe. Do spadku doliczamy także darowizny, ale nie wszystkie.  Nie doliczamy do spadku:

- drobnych darowizn zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych,
- darowizn dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku
- darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku
- darowizn dokonanych przed zawarciem małżeństwa, jeżeli zachowek obliczany jest dla małżonka
- jeżeli zachowek obliczany jest dla zstępnego, nie uwzględniamy darowizn uczynionych przez spadkodawcę w czasie, kiedy nie miał  zstępnych. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy darowizna została uczyniona na mniej niż trzysta dni przed urodzeniem się zstępnego.

Przykład 1: Po spadkodawcy spadek odziedziczyło dwóch pełnoletnich synów A i B, jeden z nich tj. B otrzymał za życia spadkodawcy darowiznę o wartości 100.000zł. W spadku nie pozostały żadne wartościowe przedmioty. W tej sytuacji  A ma prawo żądać zachowku od B. Do spadku należy zaliczyć wartość dokonanej darowizny w wysokości  tj. 100.000zł. A ma prawo żądać od B kwoty 25.000zł ( ¼ z kwoty 100.000zł).

Przykład 2: Spadkodawca miał dwóch pełnoletnich synów A i B oraz żonę, zostawił testament, w którym do spadku powołał tylko syna A. Za życia dokonał darowizny domu o wartości 300.000zł na rzecz syna  A. W spadku pozostał drugi dom o wartości 600.000zł. W tej sytuacji prawo do   zachowku ma B oraz żona spadkodawcy. Ponieważ zgodnie z art. 991 par. 1 k.c. udział każdego ze spadkobierców, gdyby dziedziczyli z ustawy wynosiłby 1/3. Zachowek zaś wynosi ½  tego co by otrzymali  w spadku, należny zachowek to 1/6  wartości spadku.  Wartość spadku wynosi 900.000zł ( 600.000+ 300.000 - zaliczamy darowiznę na rzecz A). Zachowek B i żony spadkodawcy wynosi po 150.000zł ( tj.  1/6 kwoty 900.000).

Zaliczanie darowizn na poczet należnego zachowku

Na należny zachowek zalicza się zapis windykacyjny oraz darowiznę dokonaną przez spadkodawcę na rzecz uprawnionego do zachowku.

Przykład: Spadkodawca miał syna  A i B, do spadku powołał tylko B. Za życia podarował B samochód o wartości 50.000zł. Spadek stanowi dom o wartości 300.000zł, doliczmy na potrzeby zachowku wartość darowizny w kwocie 50.000zł. Zatem na potrzeby zachowku substrat spadku wynosi 350.000zł. B dziedziczyłby z ustawy spadek o wartości 175.000zł, ale zachowek wynosi ½  tej kwoty, co stanowi 87.500zł. Teraz należy zaliczyć na poczet zachowku darowiznę dokonaną na rzecz B w kwocie 50.000zł. Zatem B ma roszczenie do A o zachowek w kwocie 37.500zł (87.500zł – 50.000zł).

Przedawnienie roszczenia o zachowek

Roszczenie uprawnionego z tytułu zachowku przedawnia się z upływem lat  pięciu od ogłoszenia testamentu. Roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanych od spadkodawcy zapisu windykacyjnego lub darowizny przedawnia się z upływem lat pięciu od otwarcia spadku.

Zadaj pytanie prawnikowi i poczekaj na publikację odpowiedzi na łamach Portalu WRC
Swoje pytanie wyślij na adres: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., porady udzielane są bezpłatnie!

Komentarze   

Beata
0 #1 RE: Dla kogo zachowek? Sprawdź, czy Ci się należyBeata 2016-06-24 18:42
Syn B chociaż dostał wszystko to jeszcze ma roszczenie do syna A o zachowek 37.500 zł.

Portal WRC

  • Portal WRC powstał w 2009 roku
  • Odwiedza nas 74 tys. Internautów miesięcznie, generując 900 tys. odsłon
  • Mamy najwięcej fanów spośród wągrowieckich redakcji
  • Zobacz nasz profil na:

Reklama

  • Niezależny Portal Powiatu Wągrowieckiego
  • Nr 1 w Powiecie Wągrowieckim
  • W naszej ofercie znajdziesz, bannery, materiały sponsorowane, filmy reklamowe oraz reportaże wideo.
  • Całą dobę sprawdzamy skrzynkę: [email protected]

ZAPYTAJ O OFERTĘ

X

Ostrzeżenie

© 2009-2019 Portal WRC. Wszystkie prawa zastrzeżone.