Dzień przed nadzwyczajną sesją Rady Miejskiej w Wągrowcu burmistrzyni Alicja Trytt próbuje przekonać mieszkańców do podwyżki opłat za odbiór odpadów.
Projekt zakłada wzrost stawki do 46 zł miesięcznie od osoby. Głosowanie w tej sprawie zaplanowano na czwartek, 9 lipca, podczas XXXI Nadzwyczajnej Sesji Rady Miejskiej w Wągrowcu.
Alicja Trytt tłumaczy, że obecny system gospodarki odpadami się nie bilansuje. Według danych opublikowanych przez Urząd Miejski, do odbioru i zagospodarowania śmieci trzeba każdego miesiąca dokładać około 120 tys. zł z budżetu miasta. W skali roku daje to blisko 1,5 mln zł. Urząd wskazuje, że pieniądze te mogłyby zostać przeznaczone między innymi na chodniki, place zabaw, przejścia dla pieszych, drzewa czy wydarzenia kulturalne.
Problem w tym, że sposób tłumaczenia podwyżki nie zamyka dyskusji. Burmistrzyni porównuje Wągrowiec do sąsiednich samorządów, gdzie stawki są podobne lub nawet wyższe. W Gminie Wągrowiec od sierpnia 2025 roku obowiązuje opłata 46 zł od osoby, w Gołańczy od 1 stycznia 2026 roku mieszkańcy płacą 45 zł, a w Skokach Rada Miejska zdecydowała o wzroście stawki do 45 zł.
Takie zestawienie może jednak wprowadzać mieszkańców w błąd, jeśli nie zostanie uzupełnione o pełny kontekst. Odbiór odpadów w zwartej zabudowie miejskiej i na terenach wiejskich to nie jest ten sam model kosztowy. Na wsi dochodzą większe odległości, rozproszona zabudowa, dłuższe trasy przejazdu śmieciarek i inna struktura odbioru poszczególnych frakcji. To oznacza, że proste porównanie stawek bez pokazania realnych kosztów transportu, liczby punktów odbioru, masy odpadów i struktury frakcji nie wyjaśnia mieszkańcom całej sytuacji.
Ten argument potwierdzają również przedstawiciele samorządów wiejskich. Podczas ostatniej debaty o systemie odpadowym Mariusz Marszał ze Związku Gmin Wiejskich RP wskazywał, że koszty zbiórki odpadów na terenach wiejskich są bardzo wysokie, a sam system z natury trudniejszy do finansowego spięcia.
Nie oznacza to, że problemu w Wągrowcu nie ma. Mieszkańcy powinni jednak otrzymać nie tylko komunikat o deficycie, ale także twarde wyliczenia: ile kosztuje odbiór jednej tony odpadów, jak zmieniły się koszty firmy odbierającej śmieci, ile wynosi koszt transportu, ile kosztuje zagospodarowanie poszczególnych frakcji i jakie działania oszczędnościowe podjęło miasto przed skierowaniem do Rady projektu podwyżki.
Wągrowiec już raz był blisko tej decyzji. Podobna propozycja pojawiła się na początku 2026 roku, ale wtedy nie uzyskała większości w Radzie Miejskiej. Obecnie temat wraca w zmienionej sytuacji politycznej, po zmianach w układzie sił w radzie oraz po roszadach personalnych we władzach miasta.
Z formalnego punktu widzenia samorząd ma argument. Ustawa wskazuje, że z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina pokrywa koszty funkcjonowania systemu, w tym odbiór, transport, zbieranie, odzysk, unieszkodliwianie odpadów, utrzymanie PSZOK, obsługę administracyjną i edukację ekologiczną.
Z politycznego i społecznego punktu widzenia sprawa jest jednak znacznie trudniejsza. Dla wielu rodzin wzrost z 40 do 46 zł od osoby oznacza realne obciążenie domowego budżetu. Czteroosobowa rodzina zapłaciłaby 184 zł miesięcznie, czyli 2 208 zł rocznie. To już nie jest drobna korekta, ale stały koszt, który mieszkańcy będą odczuwać każdego miesiąca.
W tle jest również problem ogólnopolski. Organizacje samorządowe alarmują, że koszty gospodarki odpadami rosną od lat, a bez wprowadzenia Rozszerzonej Odpowiedzialności Producentów mieszkańców mogą czekać kolejne podwyżki. Według danych przywoływanych przez Serwis Samorządowy PAP, samorządy dokładają do systemów odpadowych blisko 1,5 mld zł, a koszt odbioru i zagospodarowania jednej tony odpadów w kraju wzrósł z 563 zł w 2019 roku do 914 zł w 2023 roku.
Decyzja należy teraz do radnych. To oni zdecydują, czy mieszkańcy Wągrowca zapłacą 46 zł od osoby. Przed głosowaniem warto jednak oczekiwać nie tylko ogólnych porównań z innymi gminami, ale pełnej odpowiedzi na podstawowe pytanie: czy miasto zrobiło wszystko, aby ograniczyć koszty systemu, zanim sięgnęło głębiej do kieszeni mieszkańców?
