Od końca stycznia 2026 r. zaczęły obowiązywać zmiany w prawie, które mają uderzyć w najgroźniejsze zachowania na drogach: nielegalne wyścigi, brawurową jazdę, celowy drift czy ignorowanie sądowych zakazów prowadzenia pojazdów.
Równolegle ustawodawca porządkuje zasady dla młodych kierowców i użytkowników hulajnóg, a od czerwca wprowadza obowiązek kasków dla dzieci i nastolatków. Zmiany wynikają z dwóch ustaw opublikowanych w Dzienniku Ustaw (poz. 1872 i 1676).
Nowe przestępstwa i ostrzejsze wyroki
Pierwszy pakiet wszedł w życie 29 stycznia 2026 r. i koncentruje się na odpowiedzialności karnej. W kodeksie karnym pojawiła się legalna definicja nielegalnego wyścigu pojazdów (art. 115 § 26 k.k.), co ma ułatwić jednoznaczne kwalifikowanie tego typu zdarzeń.
Najważniejsza zmiana praktyczna jest taka, że karalny stał się nie tylko sam udział, ale też organizowanie lub prowadzenie nielegalnego wyścigu. Co więcej, ustawodawca wprowadził osobny typ przestępstwa tzw. jazdy brawurowej: chodzi o sytuację, gdy kierowca jednocześnie rażąco przekracza prędkość, rażąco łamie inne zasady bezpieczeństwa i naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia — nawet jeśli nie doszło do wypadku.
Zaostrzono też konsekwencje w najcięższych sprawach. Jeśli dojdzie do śmiertelnego wypadku, a sprawca jechał w warunkach nielegalnego wyścigu, brawurowo albo prowadził mimo sądowego zakazu, sąd ma sięgać po surowsze sankcje.
Osobno ustawodawca mocno dokręca śrubę recydywistom. Wprowadzono obligatoryjny dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów dla sprawcy, który nie zastosował się do wcześniej orzeczonego zakazu. To sygnał: kolejne zatrzymanie „na zakazie” ma kończyć się definitywnie.
Konfiskata auta przy 1,5‰: finansowy strzał w piratów
Równolegle zaostrzono odpowiedzialność majątkową. Przy stężeniu alkoholu co najmniej 1,5‰ sąd ma orzekać przepadek pojazdu mechanicznego. W praktyce to rozwiązanie, które ma zniechęcać najbardziej ryzykownych kierowców nie tylko groźbą wyroku, ale i realną utratą auta.
„Spoty” i zloty: koniec pełnej dowolności
Nowe przepisy obejmują też nielegalne spotkania motoryzacyjne. Zmiany przewidują odpowiedzialność za organizowanie takich wydarzeń bez wymaganego zawiadomienia, a także za umyślne uczestnictwo. Ustawa wprowadza również regułę, że spotkania z udziałem więcej niż 10 pojazdów na otwartej lub ogólnodostępnej przestrzeni mają wymagać wcześniejszego zawiadomienia organu gminy — po to, by służby mogły reagować, zanim „pokaz” zamieni się w zagrożenie.
30 marca 2026 r.: szybkie zatrzymanie prawa jazdy za drift i „jazdę na jednym kole”
Część przepisów tego pakietu zacznie działać od 30 marca 2026 r. Wtedy wejdzie w życie administracyjne zatrzymanie prawa jazdy na 3 miesiące za celowe wprowadzanie pojazdu w poślizg oraz za jazdę „na jednym kole”.
3 marca 2026 r.: prawo jazdy od 17 lat i utrata dokumentu za +50 km/h poza terenem zabudowanym
Druga ustawa, o bardziej „systemowym” charakterze, startuje 3 marca 2026 r. i dotyka codziennych sytuacji wielu kierowców. Po pierwsze, wraca możliwość uzyskania prawa jazdy kat. B przez 17-latków, ale z warunkiem jazdy w obecności pasażera-opiekuna spełniającego kryteria określone w ustawie. Po drugie, rozszerzono mechanizm zatrzymania prawa jazdy za przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h: ma on działać nie tylko w obszarze zabudowanym, ale również poza nim — na drogach jednojezdniowych dwukierunkowych.
3 czerwca 2026 r.: obowiązkowe kaski do 16. roku życia, wyższy wiek dla hulajnóg
Od 3 czerwca 2026 r. dzieci i młodzież do 16. roku życia będą musieli używać kasków ochronnych podczas jazdy rowerem, hulajnogą elektryczną oraz urządzeniem transportu osobistego. Doprecyzowano też zasady przewożenia dzieci na rowerach i w przyczepkach. Jednocześnie podniesiono minimalny wiek użytkowników hulajnóg elektrycznych i urządzeń transportu osobistego z 10 do 13 lat.
3 września 2026 r.: zmiany w okresie próbnym młodych kierowców
Ostatni etap, przewidziany na 3 września 2026 r., dotyczy okresu próbnego i możliwości jego wydłużenia przy popełnianiu wykroczeń. To element, który ma zwiększyć presję na bezpieczną jazdę w pierwszych miesiącach po zdobyciu uprawnień.
W tle wszystkich tych zmian jest prosta logika: państwo chce szybciej i dotkliwiej reagować na zachowania, które najczęściej kończą się tragedią. Policja ma dostać bardziej czytelne narzędzia do interwencji, a kierowcy mają poczuć, że ryzyko „popisu” na drodze realnie się nie opłaca.